Hoe beïnvloedt (het gebrek aan) lokale journalistiek de Nederlandse democratie?

Lokale journalistiek - Verkiezingsposters in Drenthe

Rond de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart onderzoekt het Stimuleringsfonds de relatie tussen nieuwsvoorziening en stemgedrag. Dat doen we in negen gemeenten, van Amsterdam tot Smallingerland.

Waarom opnieuw een onderzoek naar journalistiek in de regio?

Bij het Stimuleringsfonds bijten we ons al jaren vast in nieuws in de regio; eerder presenteerden we onder meer het rapport Gelukkig zijn hier geen journalisten. Het komende onderzoek moet concreter dan ooit inzicht geven in hoe (het gebrek aan) lokale journalistiek de Nederlandse democratie beïnvloedt.

Waarom is dat belangrijk?

Omdat er veel zorgen zijn over de staat van regionale en lokale journalistiek, en het een discussiepunt is in de Tweede Kamer. Niet onterecht, want in veel plaatsen is geen volwaardig journalistiek landschap meer. Bunschoten, een van de gemeenten die we eerder al analyseerden, wordt niet gecoverd door regionale dagbladen of omroepen. Bewoners moeten het doen met een nieuwsblad en een lokale omroep. Bij die omroep zagen we een raadslid van een coalitiepartij in een dubbelrol voorbijkomen als nieuwslezer.

Staat de lokale journalistiek er overal zo slecht voor?

Er zijn hoopvolle (online) initiatieven: van Vers Beton tot Breda Vandaag tot DUIC. En ook de traditionele regionale kranten en omroepen doen echt wel hun best. Maar onafhankelijke journalistiek overeind houden is anno 2018 moeilijk, en die pijn wordt in de regio het scherpst gevoeld.

Wat is het doel van dit onderzoek?

Het ministerie van OCW en de Tweede Kamer meer inzicht geven in het probleem, maar ook Nederlandse burgers aan hun mouw trekken. Aan de hand van de verkiezingen willen we laten zien wat het met de samenleving doet als we er massaal voor kiezen om geen geld over te hebben voor journalistiek in hun gebied.

Welke gemeenten worden onderzocht?

Amsterdam en Rotterdam omdat ze de grootste zijn. Enschede omdat dat daar een interessant journalistiek samenwerkingsproject loopt. De overige gemeenten hebben een specifiek politiek karakter: Nijmegen (heel links), Almere (naast Den Haag de enige gemeente waar de PVV vertegenwoordigd is, en gelijk de grootste), Smallingerland (links-christelijk), Bunschoten (rechts-christelijk), Langedijk (links en veel lokale partijen) en Roermond (rechts en veel lokale partijen – en Jos van Rey). Het unieke karakter van deze gemeenten helpt om de verbanden tussen nieuwsvoorziening en stemgedrag helder te maken.

Hoe gaan de onderzoekers te werk?

We laten onderzoeksbureau Kantar Public in elke gemeente 300 à 400 bewoners ondervragen over hun nieuwsgebruik en vertrouwen in de lokale politiek. Samen met studenten van Windesheim en de VU en onderzoekers van de LJS Nieuwsmonitor brengen we de aanwezigheid van landelijke en lokale media in kaart, op alle (sociale) mediaplatformen. De output van die media zetten we om in data, geholpen door de Media Distillery. Vervolgens speuren we naar verbanden tussen de variabelen nieuwsaanbod, nieuwsgebruik en stemgedrag.

Foto door Sjaak Kempe

Deel dit artikel:

Reageer