Nederlanders lezen veel meer online nieuws tijdens coronacrisis

In maart 2020 waren er aanzienlijk meer Nederlanders die nieuwswebsites bezochten dan in de maanden ervoor. De NOS online is koploper met gemiddeld 3,6 miljoen bezoekers in de eerste weken van maart. Bezoekers komen ook vaker per dag naar de nieuwssites die ze bezoeken.

Persconferenties, toespraken van de koning en premier Rutte, stijgende aantallen besmettingen, IC-opnames en overlijdensgevallen. Een aftredende minister, zieke BN’ers en een ‘intelligente lockdown’. Nieuws genoeg in de eerste weken van de coronacrisis in Nederland. En dat nieuws wordt goed bekeken, niet alleen op tv, maar ook online.

Eind februari, als het RIVM het eerste besmettingsgeval bekendmaakt, wordt duidelijk dat het coronavirus Nederland niet ongemoeid zal laten. Het aantal besmettingen zal oplopen tot zo’n 12.000 eind maart. Wie na de stikstofcrisis nog niet weet wat het RIVM is, weet het nu wel. Op 6 maart maakt het instituut het eerste overlijdensgeval bekend, een aantal dat 30 maart al opgelopen is tot 864.

Dat nieuws gaat gepaard met maatregelen waarvan het verbieden van grote evenementen (12 maart), de sluiting van scholen en horecagelegenheden (15 maart), steun voor het bedrijfsleven (17 en 20 maart) en het verbod op alle bijeenkomsten tot 1 juni en verbod op groepsvorming (23 maart) de belangrijkste zijn. In maart is er niet alleen een golf van nieuws, maar ook groeiende nieuwshonger.

De ‘Big Five’

De grote Nederlandse mediamerken zien hun dagelijkse online bezoek in 2020 toenemen. Bij de NOS ligt het in januari net boven de 2,6 miljoen, in februari loopt dat op tot bijna 2,9 miljoen en in de eerste drie weken van maart tot 3,6 miljoen. NU.nl ziet een toename van 2,1 miljoen in januari maar bijna 2,7 miljoen in maart. AD.nl gaat van 1,8 miljoen dagelijkse bezoekers in januari naar bijna 2,2 miljoen in maart. De groei van Telegaaf.nl is relatief bescheiden (1,7 miljoen in januari, 1,9 miljoen in maart).

RTL maakt een enorme sprong, maar dat is ook te danken aan een aanpassing van de merkenstructuur vanaf 2 maart waarbij onder andere RTL Boulevard en RTLZ onderdeel zijn geworden van RTL Nieuws. Martijn Brinkhoff, onderzoeker bij NOBO: ‘De stijging van RTL Nieuws wordt dus veroorzaakt door de interesse in corona-nieuws en door de nieuwe structuur.’

De corona-pieken in maart zijn op 1 maart (persconferentie RIVM), en op 12 en 15 maart als het kabinet maatregelen afkondigt.

Online bereik per dag van NOS, NU.nl. AD, Telegraaf, 1 januari – 22 maart 2020; bron: VINEX/NOBO

De ‘kleine’ vijf

De ‘kleinere’ nieuwsmerken (met een bereik tot 1 miljoen per dag) zien hun bezoek sterk groeien in de laatste twee weken van maart. De Volkskrant tikt zelf één keer (op 19 maart) de 1 miljoen aan. In januari en februari heeft de online krant gemiddeld iets meer dan 400.000 dagelijkse bezoekers, in maart stijgt dat tot ruim 600.000. NRC gaat van ruim 300.000 naar 385.000 gemiddeld (met een uitschieter op 20 maart van bijna 900.000). Ook Trouw en Metro zien een forse toename van hun bereik.

Hart van Nederland gaat op 15 maart extra lang uitzenden en vervangt daarna Shownieuws door het nieuwe programma ‘In het Hart van Nederland’ dat geheel aan de coronacrisis is gewijd. De bereikscijfers stijgen: gemiddeld 340.000 in maart tegen 125.000 in januari. Maar die stijging doet zich al vanaf de laatste week van februari voor, en heeft dus geen relatie met de formulewijziging. De uitzending van 15 maart scoort overigens zeer goed.

Online bereik per dag van de Volkskrant, Hart van Nederland, NRC, Trouw en Metro, 1 januari – 22 maart 2020; bron: VINEX/NOBO

De regio

En de regionale merken? Ook daar een sterke groei in maart. Het patroon bij het gemiddelde aantal dagelijkse bezoekers per maand is identiek: een kleine groei in februari en een grote sprong voorwaarts in maart. Opvallend is de verdubbeling van het bereik van het Dagblad van het Noorden in maart terwijl ook de groei van Het Parool, Brabants Dagblad en BN De Stem bovengemiddeld is.

Online bereik per dag van regionale media, 1 januari – 22 maart 2020; bron: VINEX/NOBO

Pageviews

Behalve dat we weten hoeveel bezoekers de online platformen van de nieuwsmerken trekken, weet NOBO ook hoeveel pagina’s ze daar aanklikken (pageviews). Dat varieert sterk per merk. (Iemand die een website drie keer op een dag bezoekt en per bezoek eerst op de homepage klikt en daarna telkens op twee artikelen, levert negen pageviews op, maar het blijft één bezoeker.)

De NOS-platformen hebben het grootste aantal dagelijkse pageviews per bezoeker, iets wat ook te maken kan hebben met de populariteit van Teletekst. Ook de online Telegraaf kent een groot aantal pageviews (oplopend van 15 in januari naar 19 in maart). Daarna volgen NU.nl, AD en Volkskrant (die als enige het aantal pageviews ziet dalen in maart). RTL, NRC en Hart van Nederland moeten het doen met minder dan 5 pageviews per dag per bezoeker.

Gemiddeld aantal dagelijkse pageviews per bezoeker van acht nieuwsmerken, maandcijfers over januari – maart 2020; bron: VINEX/NOBO

Sociale media

En maken er meer mensen gebruik van sociale media en YouTube? Ehhh, nee dus. Wellicht is daar het verzadigingspunt bereikt. Whatsapp blijft de onbetwiste nummer één, gevolgd door Facebook, YouTube en Instagram. Alle socials laten zelfs in februari en maart een lichte daling zien. De enige uitzondering is Twitter, waar vanaf 7 maart een stijgende lijn wordt ingezet (12 procent meer gebruikers dan in februari).

Online bereik per dag van socialmediaplatformen, 1 januari – 22 maart 2020; bron: VINEX/NOBO

Methode

De gegevens zijn verzameld in het Nederland Online Bereiks Onderzoek (NOBO) van VINEX (Verenigde Internet Exploitanten). Alleen het bereik van aangesloten media wordt gemeten waardoor bijvoorbeeld regionale omroepen niet in de resultaten voorkomen. In het onderzoek van NOBO wordt iemand die op een dag zowel een site via de smartphone en de laptop bekijkt, maar voor één gebruiker meegeteld (maar die meerdere bezoeken zijn wel in de pageviews terug te zien). De gegevens over maart gaan tot en met de 22e.

Over Piet Bakker

Piet Bakker was tot voor kort lector Crossmedia & Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht.