Regionale media hebben succes met podcasts: ‘De wereld ligt aan onze voeten’
Nieuws | Lokale Journalistiek
Regionale en lokale media investeren steeds meer in podcasts. Soms brengen ze een scoop zelfs eerder naar buiten via de podcast, dan via de krant. Niet verwonderlijk: uit onderzoek blijkt dat de populariteit van het audiomedium nog altijd toeneemt. Het is mooi als podcasts geld opbrengen, vertellen twee hoofdredacteuren, maar er zijn veel meer redenen om erin te investeren. Dat je er jonge mensen mee bereikt, bijvoorbeeld.
Soms is de reden om een podcast te beginnen heel eenvoudig. Zoals in het geval van Lokale Omroep Volendam-Edam (L.O.V.E.). ‘We hebben hier een radiostudio die elke dag enkele uren niet gebruikt wordt. Daar kunnen we wel wat mee, dacht ik ruim een jaar geleden,’ vertelt hoofdredacteur Jack Pannekeet. ‘Nu zit ik toevallig ook in een werkgroep voor de promotie van het Volendams dialect. Een gezellig taaltje om naar te luisteren. Dat zou iets zijn voor in een podcast, stelde ik me zo voor. Die twee dingen samen leidden uiteindelijk tot de podcast Grôsk òp ûis Vòlledams, een reeks over het behouden en doorgeven van onze dialecttraditie.’
Groei
Het totale aantal streams van podcasts in Nederland loopt volgens het Nationaal Media Onderzoek jaarlijks tot in de miljoenen. Niet alleen grote bedrijven als Podimo brengen de ene na de andere podcast uit, dat geldt ook voor lokale en regionale media.
De toegenomen populariteit van podcasts heeft gevolgen voor hoe traditionele nieuwsmedia hun verhalen brengen. Zo lanceerde De Limburger in april zijn scoop over het onderzoek naar de vermiste Tanja Groen via de nieuwe podcast De Onderwereld. En een primeur uit de entourage van coureur Max Verstappen, enkele weken eerder, kwam via de eigen Formule 1-podcast Paddock Access naar buiten. Het resultaat? Duizenden luisterbeurten en views op diverse online platforms.
‘Inmiddels weten we dat we anders moeten leren kijken naar journalistiek,’ reflecteert hoofdredacteur Bjorn Oostra in zijn wekelijkse column in De Limburger op deze publicatiestrategie. ‘Het gaat niet meer alleen om het eindproduct; een artikel, een reportage, een column of een vette primeur op de voorpagina. Alles wat wij maken is onderdeel van een ecosysteem waarin ieder onderdeel een rol speelt. (…) Of is een scoop de katalysator van een podcast die ons weer een stap verder moet brengen.’
Bewust
Voor L.O.V.E., dat intussen vijf verschillende podcastseries heeft gemaakt, ieder met een eigen insteek of onderwerp, is het daarentegen nooit beleid of strategie geweest om iets met podcasts te doen. ‘We hebben nooit gezegd: en nu gaan we ons richten op podcasts,’ zegt Pannekeet. ‘Na de eerste podcast hebben we gezien dat het werkt en zijn we ermee verder gegaan. Wat we wél merken is dat er vanuit de gemeenschap ideeën om podcasts te maken ontstaan. Zo zijn nu twee jonge dames uit de Volendam aan de slag gegaan met een serie over de problemen van Gen Z’ers en die van vroegere generaties. Daar waren ze zelf mee gekomen.’
De betrokkenheid van de mensen wordt heel groot bij podcasts, want het zijn verhalen voor en door henzelf gemaakt
Jack Pannekeet, hoofdredacteur lokale omroep L.O.V.E.
Bij Dagblad van het Noorden is het wel een bewuste keuze om te investeren in podcasts, vertelt adjunct-hoofdredacteur Alfred Meester. De krant ziet podcasts als een goede manier om jonger publiek aan zich te binden. ‘Onze uitgever, Mediahuis, geloofde heel erg in journalistieke audio en daar zagen wij ook wel wat in. Waar de krant vroeger werkte met een groot videoteam, redelijk old school, met onder andere cameramensen, doen we dat bij onze audio nu met een kleine groep van vier à vijf mensen. Met dat compacte team worden niet alleen eigen producties gemaakt, maar worden ook redacties begeleid om zelf podcasts te produceren.’
Volgens Meester werken podcasts alleen als er mensen centraal staan. Hij noemt een podcast over de wolf als voorbeeld van iets dat journalistiek goed in elkaar zat, maar als narratief niet werkte: ‘We hadden gewoon een boer moeten volgen die vecht tegen de wolf. Je moet altijd een mens centraal stellen.’
Binding
Die verhalende aanpak blijkt succesvol. Podcasts als De Kofferbakmoord, Het verdwenen meisje, De moord op mijn vader en vooral De Ware Jacob trekken enorme aantallen luisteraars. ‘De Ware Jacob zit inmiddels op meer dan 2,5 miljoen downloads,’ vertelt Meester. ‘We zitten nu elke dag nog steeds op tussen de vijf en zesduizend downloads. Bovendien: onze podcasts worden wereldwijd beluisterd, zien we in de cijfers. Dat is toch tof? Om als regionale krant de hele wereld aan je voeten te hebben?’
De luisteraantallen van Dagblad van het Noorden zijn uiteraard niet vergelijkbaar met die van L.O.V.E. ‘Die liggen rond de paar honderd,’ zegt Pannekeet. ‘Maar dat is voor een lokale omroep al best veel. We merken dat de betrokkenheid van de mensen juist heel groot wordt. Het zijn verhalen voor en door henzelf gemaakt. Dat past ook goed bij een lokale omroep. Daarom vind ik de komst van de streekomroepen dan ook killing: dan valt juist die binding weg.’
Ik heb over NRC gehoord dat jongeren zeggen: ‘Dat is toch dat podcastbedrijf?’
Alfred Meester, adjunct-hoofdredacteur Dagblad van het Noorden
Voor een plaatselijk platform zoals L.O.V.E. zijn podcasts vooral een manier om te innoveren. Voor een groter medium zoals Dagblad van het Noorden zijn ze een hoogst noodzakelijke profilering van het eigen merk, vooral bij de nieuwe generatie nieuwsconsumenten, stelt Alfred Meester: ‘Door ook je neus aan het venster te drukken in podcastland, wordt het duidelijk dat je ook gewoon een moderne nieuwsorganisatie bent. Ik heb over NRC gehoord dat jongeren zeggen: ‘Dat is toch dat podcastbedrijf?’
Publiek
Meester benadrukt dat podcasts een ander publiek bereiken dan de krant zelf. Tijdens een theatershow rond de crimepodcast Radio Ramkraak zag hij het verschil duidelijk in de zaal: ‘De gemiddelde leeftijd van de krantenlezer is iets van 73. Wat daar in de zaal zat, dat waren twintigers en dertigers. Dit is waarvoor we het doen, dacht ik toen.’ Cijfers ondersteunen de observaties van Meester: volgens het meest recente Markteffect Podcast Monitor-onderzoek komt de groei van het aantal podcaststreams vooral door mensen tussen de 18 en 35 jaar.
Podcasts leveren inmiddels ook inkomsten op, via advertenties én donaties. DVHN plaatste bij de podcast De Ware Jacob een doneerknop op de website, vertelt Meester: ‘Daar hebben we nu 3.500 euro binnen gekregen. Daarnaast experimenteren we met betaalmuren en exclusieve podcasts. Een voetbalpodcast over FC Groningen achter de betaalmuur leverde bijvoorbeeld tientallen abonnementen op.’ Voor Pannekeet in Volendam liggen er nog geen inkomsten in het verschiet: ‘We werken voorlopig nog niet met advertenties, maar dat is zeker iets waar we aan denken voor op de korte termijn.’
Over de auteur
