Nieuws

Laurens Vreekamp: ‘Ik denk dat we in 2022 minder angst gaan zien voor AI’

Nieuws | De Voorspellers

Laurens Vreekamp (41) geeft met zijn bedrijf Future Journalism Today trainingen in onder meer de inzet van artificiële intelligentie (AI), voor zowel redacties als freelance journalisten. Eerder werkte hij bij Google als News Lab Teaching Fellow. Momenteel is hij ook mentor in het Accelerator-programma van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Wat verwacht hij van innovatie in 2022? En hebben we straks ook algoritme-redacteuren?

‘Ik hoop dat innovatietrajecten op redacties in 2022 structureel gaan plaatsvinden, en dat ieder redactielid die het wil daaraan mee kan doen en begeleiding krijgt. Dat het niet meer neerkomt op een paar enthousiastelingen die mogen experimenteren als er toevallig subsidie is.

Hobbyisme

Een voorbeeld van hoe innovatie nu vaak plaatsvindt, is de manier waarop traditionele printmedia afgelopen jaren podcasts zijn gaan maken. Dat begint vaak bij één of twee mensen en daar wordt eerst met dedain naar gekeken, alsof het een soort hobbyisme is. Totdat de makers een bescheiden succesje boeken, of andere media hetzelfde gaan doen. Dan durven anderen zich ineens ermee te bemoeien. Op zich goed, maar vaak gebeurt dat vanuit een negatieve emotie: wat er wordt gemaakt vinden ze bijvoorbeeld niet goed genoeg, of niet bij het merk passen.

In de volgende fase wordt zo’n podcast verbeterd, tot deze status krijgt en alle journalisten er graag eens voor gevraagd willen worden. Op dat moment zit je goed, maar die eerste fases zijn eigenlijk niet nodig. Als je bijvoorbeeld iedere maand met verschillende journalisten, vormgevers en developers iets nieuws gaat testen en dat goed coördineert, zodat ook de waarden van een merk gewaarborgd worden, hoef je die strijd niet te voeren. Dat bespaart een hoop frustraties.

Als je innovatie institutionaliseert, wordt het ook gemakkelijker om keuzes te maken: wat doe je als medium wel en niet, voor welke innovaties kies je? Het is je plicht als journalist om eerlijk en objectief te onderzoeken welke technologie je zelf inzet. Je hoeft niet overal op in te springen, maar je kan niet zeggen ‘TikTok doen we niet omdat dat voor jonge mensen is’, zonder dat je eerst goed hebt onderzocht hoe je het zou kunnen inzetten.

Minder angst voor AI

Ik hoop én verwacht dat we in 2022 minder angst gaan zien voor AI, zowel in maatschappelijk als journalistiek opzicht. Het beeld dat we niet weten hoe algoritmen werken en big tech de macht heeft, zal genuanceerder worden. Dat komt doordat journalisten steeds beter weten hoe algoritmen werken, dat deze worden gevormd door menselijke keuzes en veel handwerk.

De computer is nog steeds dom en afhankelijk van menselijke input, dus ook AI gaat – net als data – niet alle journalistieke problemen oplossen of de redacteuren vervangen. Maar de technologie biedt wel mogelijkheden op het gebied van schaal en snelheid, dus voor projecten waar je anders geen tijd voor zou hebben. Bijvoorbeeld het analyseren van miljoenen tweets.

Algoritmeredacteuren

Ik denk dat er over vijf jaar algoritmeredacteuren op de redactie zitten, zoals we nu datajournalisten hebben. Met hun kennis kunnen zij helpen bij het schrijven over bedrijven als Uber, Facebook en Gorillaz, maar ook bij het inzetten van AI op de eigen redactie. Een aantal uitgevers heeft deze kennis al in huis, maar die wordt nu nog ingezet voor bijvoorbeeld aanbevelingsalgoritmen van verhalen op websites. Als je ze betrekt bij je innovatie, kun je die experts ook inzetten voor journalistieke verhalen. Misschien hebben ze geen journalistieke achtergrond, maar dat hadden veel datajournalisten ook niet.’

Illustratie door: Alexandra España