Nieuws

Vrouwelijke journalisten minder geloofwaardig dan mannelijke collega’s (vinden vrouwelijke lezers)

Nieuws | Onderzoek

Hoe geloofwaardig lezers een nieuwsbericht vinden, hangt af van het geslacht van de auteur. Dat blijkt uit recent onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. Over het algemeen worden artikelen van mannelijke journalisten als geloofwaardiger beoordeeld – vooral door vrouwen, opvallend genoeg.

Het journalistieke vak wordt van oudsher vooral beoefend door mannen. De laatste decennia nam het aantal vrouwen toe – In Nederland van 5 procent in 1968 naar 35 procent in 2009 – maar die groei lijkt te stagneren. Onderzoek van The Global Media Monitoring Project uit 2015 toonde aan dat wereldwijd 37 procent van de verhalen op papier, televisie en radio van de hand van vrouwen is. Vaak met “typisch vrouwelijke” onderwerpen als lifestyle en fashion.

Mede daarom wilden Elena Klaas en Mark Boukes van de Universiteit van Amsterdam weten of de sekse van journalisten invloed heeft op de mate waarin lezers een stuk betrouwbaar achten. De resultaten tonen aan dat vrouwen nog steeds worden geacht over ‘vrouwelijke’ onderwerpen te schrijven. Wanneer zij dat niet doen, en bijvoorbeeld over economie of auto’s schrijven, daalt de betrouwbaarheid in de ogen van de lezers. Andersom hebben mannelijke journalisten hier nauwelijks last van. Vooral bij vrouwelijke lezers bleek het geslacht van de auteur een grote rol te spelen.

Typisch mannelijk of vrouwelijk

Via een experiment bepaalden de wetenschappers welke onderwerpen als typisch mannelijk of vrouwelijk worden beschouwd. De duidelijkste verschillen traden op tussen een technisch artikel over Tesla (mannelijk) en een artikel over H&M en fashion (vrouwelijk).

Een deel van de respondenten las de artikelen met een foto van een vrouwelijke auteur erboven. Het andere deel zag een mannelijke auteur boven het nieuwsbericht. Vervolgens gaven ze aan in hoeverre het artikel accuraat, betrouwbaar, bevooroordeeld, volledig en geloofwaardig was. Daar deden de wetenschappers al een eerste ontdekking: 20 procent van de lezers had niet onthouden dat het Tesla-artikel van een mannelijke auteur kwam, slechts 8,3 procent wist niet meer dat er een vrouwelijke naam en foto boven het artikel stond. Lezers schenken er dus extra aandacht aan wanneer een ‘mannelijk’ artikel wordt geschreven door een vrouw.

Mannen hebben streepje voor

De lezers beoordeelden zowel het Tesla- als het H&M-artikel als betrouwbaarder met een mannelijke naam en foto erboven. Vooral bij het Tesla-artikel ontstonden er grote verschillen. Mannelijke journalisten hebben dus over het algemeen een streepje voor bij het publiek, en in het bijzonder bij ‘mannelijke’ onderwerpen.

De grootste verrassing diende zich aan toen de wetenschappers een onderscheid maakten tussen mannelijke en vrouwelijke lezers. De vrouwelijke respondenten vonden beide artikelen betrouwbaarder wanneer het was geschreven door een man. Aan de andere kant maakten mannen dit onderscheid niet. Wel ontstonden er verschillen tussen jonge en oudere mannen. Hoe ouder de man, hoe geloofwaardiger zij de vrouwelijke auteur vonden.

Mannenwereld

Hoewel het aantal vrouwen in de journalistiek toeneemt, hebben zij te maken met oude vooroordelen. Nog steeds worden mannen en vrouwen verschillend beoordeeld, zo concluderen de wetenschappers. Eerdere onderzoeken wezen al uit dat vrouwen worden geacht vooral over ‘vrouwelijke’ onderwerpen te schrijven, terwijl mannen vrij zijn in hun onderwerpkeuze. De verschillen in de beoordeling van mannelijke en vrouwelijke journalisten toont aan dat de scheve verdeling niet alleen op de werkvloer, maar ook door het publiek in stand wordt gehouden.

De wetenschappers benadrukken hoe belangrijk het is om het werk van vrouwelijke journalisten zichtbaar te maken. Alleen zo kan de status quo worden doorbroken en kan de journalistiek haar mannelijke imago van zich afschudden.

14 januari 2021
631 woorden 2 min. lezen
Tag(s): geloofwaardigheid, sekse, Universiteit van Amsterdam