Hoe kunnen redacties verschillende perspectieven betrekken? Hoe maak je journalistieke keuzes en processen inzichtelijk? En: hoe kan de journalistiek zich aanpassen aan veranderende verwachtingen van het publiek, zonder haar kernwaarden te verliezen? Dit zijn belangrijke vragen die allemaal raken aan het thema Publieksbetrokkenheid.

In dit dossier vind je onderzoek en inspiratie over het versterken van de relatie tussen publiek en journalist.

SVDJ Incubator 2025: Hoe betrekken we het publiek bij de journalistiek?

Tijdens de SVDJ Incubator werken professionals van binnen en buiten de journalistiek aan innovatieve oplossingen voor een groot vraagstuk binnen de sector. In 2025 was dit: hoe betrekken we het publiek bij de journalistiek?

Acht multidisciplinaire teams werkten negen maanden lang aan deze vraag. Na maandenlang onderzoek en experimenteren, hebben de deelnemers samen met SVDJ hun belangrijkste inzichten gebundeld in één overkoepelend antwoord.

Hieruit komen 4 niveaus waarop je kan werken aan een structurele en betekenisvolle relatie met het publiek. Lees de uitkomsten hieronder, inclusief inspirerende praktijkvoorbeelden en concrete eerste stappen waar jij nu mee kunt beginnen:

Resultaten SVDJ Incubator 2025

8 oplossingen uit de SVDJ Incubator

Naast een antwoord op de hoofdvraag, zijn er 8 innovatieve oplossingen uit de SVDJ Incubator 2025 gekomen. Deze zijn open source voor iedereen beschikbaar.

In gesprek met de sector

Hoe kunnen we betrouwbaarheid en kwaliteit van journalistiek waarborgen? In 2024 ging SVDJ met experts uit de sector in gesprek.

Hoewel het vertrouwen in nieuws in Nederland nog altijd hoog is in vergelijking met andere landen en nieuwsmerken een goed imago hebben, zet een dalende interesse in nieuws en afname van nieuwsgebruik dit onder druk. Hoe kan de journalistiek hiermee omgaan?

In 2024 heeft SVDJ onderzoeker en NPO genrecoördinator Journalistiek Karlijn Goossen gevraagd om inzichten te verzamelen van experts uit de journalistiek. Op 2 juli 2024 gingen zij hierover in gesprek.

 Ben je benieuwd naar inzichten van experts en resultaten van de sectorbijeenkomst? Download de samenvatting hieronder:

Sectorverkenning: Borgen van betrouwbaarheid en kwaliteit

Quotes sectorverkenning

Quote Margo Smit, ombudsman NPO: ‘Het publiek moet jou als journalist geloven en vertrouwen, en dat is iets wat je niet zomaar kunt opleggen. Dit vraagt om zelfreflectie en het vermogen om vanuit de ogen van het publiek naar je eigen werk te kijken.’
Quote Gert-Jan van Teeffelen, adjunct-hoofdredacteur, De Volkskrant: ‘Door middel van campagnes (zoals de Volkskrant Open, red.) laten we zien hoe onze journalistiek werkt en proberen we het vertrouwen van het publiek terug te winnen.’
Quote Mark Boukes, Universitair hoofddocent communicatiewetenschappen, Universiteit van Amsterdam: ‘Vertrouwen in journalistiek is een breed en complex begrip, dat vaak versimpeld wordt tot vragen als 'Is de journalist objectief?'. Maar volgens mij omvat vertrouwen veel meer aspecten’
Quote Carmen Fernald, Hoofdredacteur Levensbeschouwing & Caribisch Netwerk, NTR: ‘Door bewust met representatie om te gaan en verschillende perspectieven op te zoeken, kan journalistiek relevanter en betrouwbaarder worden voor een breder publiek.’
Quote Laurens Vreekamp, auteur van het boek The Art of AI en oprichter Future Journalism Today Academy: 'We moeten bij iedere redactionele, inhoudelijke, technologische en organisatorische keuze bedenken hoe deze de betrouwbaarheid en de relatie met ons publiek verbetert.'
Quote op afbeelding: Sophie van Oostvoorn, journalistiek strateeg en auteur van De Nieuwe Lezer ‘Het opbouwen van vertrouwen draait om het ontwikkelen van een open relatie waarin je samen met het publiek kijkt naar de problemen en oplossingen. Alleen zo kan journalistiek relevant blijven in een wereld waar influencers vaak meer invloed hebben dan traditionele nieuwsmerken.’
Quote Renée van der Nat, senior onderzoeker lectoraat Kwaliteitsjournalistiek in Digitale Transitie: “Vertrouwen is een wisselwerking; net zoals journalisten verwachten dat het publiek hen vertrouwt, zouden journalisten hun publiek ook moeten vertrouwen. Daarover weten we nog niet zo veel, en dat is problematisch, vooral als het gaat om groepen die zich niet vertegenwoordigd voelen in de media.”
Quote Kiki de Bruin, PhD-onderzoeker bij Hogeschool Utrecht en WUR, doet onderzoek naar o.a. nieuwsmijding: “Mensen weten niet altijd waarom journalisten bepaalde keuzes maken, zoals terughoudendheid bij het publiceren van onzekere informatie. Journalisten houden zich aan strikte ethische regels, maar het publiek ervaart dat niet altijd als betrouwbaar.”

Lees ook:

Wil je je verder verdiepen in publieksbetrokkenheid? Lees verder:

DichterbijNieuws

DichterbijNieuws is een initiatief van Netwerk Mediawijsheid. Samen met partners werken zij aan het versterken van de relatie tussen burgers en journalistiek.

In dit rapport lees je de ervaringen en inzichten van 12 dialogen tussen journalisten en burgers.

Vertrouwen in nieuws

Het Reuters Institute deed uitvoerig onderzoek naar vertrouwen in nieuws in verschillende landen, onder verschillende groepen en factoren die daarbij een rol spelen.

Hier lees je hun belangrijkste bevindingen.

Verhalen over journalistiek en publiek

Lees artikelen die eerder op SVDJ.nl verschenen over de wisselwerking tussen de journalistiek en het publiek:

Meer dossiers