Vertrouwen in en gebruik van nieuws neemt de laatste jaren in rap tempo af. Hierdoor staat een betrouwbare informatievoorziening, één van de kerntaken van de journalistiek, onder druk. Hoe kan je als redactie of journalist de relatie met jouw publiek een nieuw leven inblazen?
In dit dossier vind je onderzoeken en inspirerende casussen uit binnen- en buitenland die laten zien wat verbindende journalistiek en publieksbetrokkenheid je kan opleveren.
SVDJ Incubator 2025: Hoe betrekken we het publiek bij de journalistiek?
Tijdens de SVDJ Incubator werken experts van binnen en buiten de journalistiek aan innovatieve oplossingen voor een groot vraagstuk binnen de sector. In 2025 was dit: hoe betrekken we het publiek bij de journalistiek?
Na 9 maanden lang onderzoeken en experimenteren, zijn hier 4 niveaus uitgekomen waarop organisaties, redacties én journalisten aan de slag kunnen met publieksbetrokkenheid. Ook delen we inspirerende casussen en concrete eerste stappen waar jij nú al mee kan beginnen.
Zoals: ga eens agendaloos in gesprek met een gemeenschap om tot nieuwe verhalen te komen. Organiseer een inloopuurtje of een pop-upredactie. En stel bij ieder project de vraag: wie willen we bereiken, wat leeft er bij hen en wat doen we na publicatie?
Resultaten SVDJ Incubator 2025Dé nieuwsmijder bestaat niet
Er is niet één reden aan te wijzen waarom interesse in nieuws afneemt. In haar onderzoek naar nieuwsmijding in Nederland, herkent promovendus Kiki de Bruin maar liefst 7 verschillende soorten nieuwsmijders.
Elk type heeft weer eigen belangen en motivaties. Mensen haken volgens De Bruin onder meer af omdat:
- onderwerpen te moeilijk zijn
- onderwerpen te ver van hun beleefwereld afstaan
- zij hun cultuur of idealen niet gerepresenteerd zien
‘Zorg dat je je publiek kent en dat je weet wat hun behoeften zijn: dat is een belangrijke les uit mijn onderzoek. Daarbij moeten we voorbij de aanname dat ‘als we naar het publiek gaan luisteren, we alleen nog maar nieuws over sport of celebrity’s maken’. Het gaat verder dan de keuze voor onderwerpen. Welke vragen hebben mensen over een bepaald onderwerp? Wat raakt hun leven?’ Kiki de Bruin, in haar interview als SVDJ Voorspeller.
Onderzoek Nieuwsmijders Kiki de BruinStappenplan voor aandacht en impact
The Green Line is een hyperlokale redactie uit Toronto. Zij hebben hun publiek een vast onderdeel van het redactieproces gemaakt.
Elk dossier begint dan ook met luisteren: wat houdt de gemeenschap nu bezig? Door een mix van servicejournalistiek, verdiepende explainers en fysieke evenementen willen zij naar eigen zeggen ‘belangrijke informatie minder saai en meer gebruiksvriendelijk maken’.
Samen met Reynolds Journalism Institute maakten zij dit handige stappenplan voor constructieve en publieksbetrokken journalistiek, inclusief voorbeelden en tips:
Attention/Action Journey guideNews For All deelt lessen voor inclusie
Redacties hebben meestal toegang tot hun meest betrokken gebruikers. Maar hoe zit het met onderbelichte doelgroepen in de journalistiek? Denk aan jongeren, praktisch opgeleiden en mensen met een migratieachtergrond.
Hoe kun je meer perspectieven betrekken en de vertrouwensband met je publiek herstellen? News For All, een samenwerking van BBC en Media Cymru, ging in gesprek met etnische minderheden om te onderzoeken waar mogelijk de oplossing ligt.
Shirish Kulkarni is journalist, ‘community organiser’ en een van de onderzoekers van News For All. In dit interview met SVDJ deelt hij zijn voornaamste inzichten: ‘In de meeste takken van sport zou men denken: mensen kopen ons product niet, dus we moeten een beter product maken. Maar de journalistiek zegt: we moeten hun mediavaardigheden trainen zodat ze begrijpen hoe fantastisch ons product eigenlijk is.’
News For All rapportLees ook:
Wil je je verder verdiepen in publieksbetrokkenheid? Lees verder:
DichterbijNieuws
DichterbijNieuws is een initiatief van Netwerk Mediawijsheid. Samen met partners werken zij aan het versterken van de relatie tussen burgers en journalistiek.
In dit rapport lees je de ervaringen en inzichten van 12 dialogen tussen journalisten en burgers.
Vertrouwen in nieuws
Het Reuters Institute deed uitvoerig onderzoek naar vertrouwen in nieuws in verschillende landen, onder verschillende groepen en factoren die daarbij een rol spelen.
Hier lees je hun belangrijkste bevindingen.
